Cuộc trưng cầu dân ý năm 2026 của Alberta hỏi ý kiến cử tri liệu cư dân tạm trú có nên phải trả chi phí cao hơn — hoặc bị giảm khả năng tiếp cận — đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe và giáo dục hay không. Hãy khám phá sự thật trước khi quý vị bỏ phiếu vào ngày 19 tháng 10.
Những trả lời ngắn gọn cho những tuyên bố lan truyền nhanh nhất trong các cuộc trò chuyện nhóm. An toàn để chuyển tiếp — mỗi tuyên bố đều dựa trên một nguồn tin công khai.
Người mới đến được tiếp cận miễn phí mọi thứ.
Cư dân không thường trú phải trả thuế thu nhập cấp tỉnh và thuế mua hàng liên bang, nhưng bị loại trừ khỏi các chương trình như AISH và hầu hết các chương trình nhà ở xã hội. Họ đóng góp nhiều hơn những gì họ nhận được.
Cuộc trưng cầu dân ý sẽ làm giảm di cư đến Alberta.
Nó không thể ngăn cản người Canada chuyển đến đây từ các tỉnh khác — đó là quyền theo Hiến chương (Điều 6). Và chính sách nhập cư liên bang được quyết định ở Ottawa, không phải Edmonton.
Alberta trợ cấp cho phần còn lại của Canada.
Khoản cân bằng đến từ các khoản thuế liên bang, không phải từ ngân khố của Alberta. Người dân Alberta trả nhiều thuế liên bang hơn vì họ kiếm được nhiều tiền hơn mức trung bình — đó là cách thuế thu nhập hoạt động ở mọi nơi.
Cư dân tạm thời không đóng thuế.
Họ đóng thuế thu nhập cấp tỉnh và liên bang trên mỗi phiếu lương, cộng với thuế GST trên những gì họ mua. Hầu hết họ không đủ điều kiện nhận các khoản tín dụng và phúc lợi mà công dân nhận được.
Hạn chế người mới đến sẽ khắc phục ngân sách.
Dự báo thâm hụt của Alberta (9,4 tỷ đô la) được xây dựng dựa trên giá dầu 60,50 đô la. Giá dầu hiện là 94 đô la — cao hơn mức 74 đô la mà chính tỉnh này cho rằng là mức cần thiết cân bằng ngân sách. Các con toán đều chỉ vào chi tiêu, không phải người mới đến.
Mỗi câu hỏi được trình bày bằng ngôn ngữ dễ hiểu, theo sát những người trong cộng đồng của chúng ta mà nó ảnh hưởng đến nhiều nhất.
Mức độ và việc tiếp nhận nhập cư được quy định bởi chính phủ liên bang. Một cuộc bỏ phiếu cấp tỉnh có thể thúc đẩy sự thay đổi nhưng không thể đặt ra các mục tiêu cho Canada hoặc vượt quyền tài phán của chính phủ liên bang.
Canada đã ưu tiên nhập cư kinh tế với gần 60% người nhập cư đến Canada thông qua các con đường kinh tế.
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Nếu quý vị bảo lãnh gia đình hoặc đang chờ nhận tư cách thường trú nhân (PR), điều này báo hiệu áp lực chính trị nhằm làm chậm đi lượng người nhập cư — nhưng không thể thay đổi trực tiếp các mục tiêu của chính phủ liên bang.
Chủ yếu mang tính biểu tượng — các đòn bẩy chính thuộc về chính phủ liên bang.
Các dịch vụ này đang chịu áp lực ở Alberta nhưng trẻ em có quyền được giáo dục (điều 28 và 29 của Công ước về Quyền trẻ em). Dưới 6% số học sinh ở Alberta là cư dân tạm thời. Alberta chi tiêu trung bình cho mỗi học sinh ít hơn bất kỳ tỉnh nào khác ở Canada — mức trung bình toàn quốc là 13.692 đô la/học sinh, ở Alberta là 11.464 đô la (2022-23).
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Có thể hạn chế quyền tiếp cận chương trình đối với những người có tình trạng cư trú tạm thời.
Có khả năng bị phân biệt đối xử — có thể phải đối diện các thách thức về pháp lý.
Phần lớn cư dân tạm thời đã không đủ điều kiện nhận hầu hết các dịch vụ xã hội mặc dù họ có đóng thuế. Lao động Nước ngoài Tạm thời và Sinh viên Quốc tế có giấy phép lao động được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở Alberta nhưng họ cũng đóng thuế ở Alberta và do đó có đóng góp vào quỹ chăm sóc sức khỏe và giáo dục của tỉnh.
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Có thể làm trì hoãn các khoản hỗ trợ thu nhập và xã hội cho những người mới đến mà lẽ ra là họ đủ điều kiện nhận.
Có khả năng bị phân biệt đối xử, và các khoản thời gian chờ đợi dựa trên cư trú có thể mâu thuẫn với các biện pháp bảo vệ quyền di chuyển và các điều kiện liên bang đối với các chương trình có chia sẻ chi phí.
Cư dân không thường trú chỉ chiếm 5,6% dân số Alberta. Lao động Nước ngoài Tạm thời và Sinh viên Quốc tế có giấy phép lao động được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở Alberta nhưng họ cũng đóng thuế ở Alberta và do đó có đóng góp vào quỹ chăm sóc sức khỏe và giáo dục của tỉnh.
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Có thể tăng thêm chi phí cho các gia đình cư dân tạm thời.
Có khả năng bị phân biệt đối xử — có thể phải đối diện các thách thức về pháp lý.
Người không phải công dân đã không thể bỏ phiếu, và Sổ Đăng Ký của Elections Alberta cho thấy rất ít trường hợp bị phạt vì không đủ điều kiện bỏ phiếu trong các cuộc tổng tuyển cử gần đây. Từ cuối năm 2026, thẻ căn cước Alberta có cho thấy dấu hiệu quốc tịch trên đó, điều này khiến cho việc có một tài liệu riêng biệt trở nên gần như thừa thãi.
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Các công dân đủ điều kiện bỏ phiếu mà không có hộ chiếu hoặc thẻ căn cước gần đây có thể phải đối mặt với những rào cản mới tại các điểm bỏ phiếu.
Có thể thực thi — nhưng có thể làm giảm tỷ lệ đi bầu của những công dân đủ điều kiện bỏ phiếu.
Việc bổ nhiệm thẩm phán tòa án cấp cao thuộc thẩm quyền của chính liên bang theo điều 96 của Đạo luật Hiến pháp, 1867. Để thay đổi điều này thì cần có một sửa đổi hiến pháp với sự đồng thuận của các tỉnh khác và Quốc hội — Alberta không thể tự mình làm điều đó.
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Không có thay đổi ngay lập tức; một phiếu 'có' là một ủy quyền để tìm kiếm một sửa đổi mà nó đòi hỏi có sự đồng thuận của liên bang và nhiều tỉnh.
Cần có một sửa đổi và sự hợp tác của liên bang.
Tòa án Tối cao đã phán quyết vào năm 2014 rằng việc bãi bỏ Thượng viện cần có sự đồng thuận nhất trí của Quốc hội và tất cả các tỉnh. Một cuộc trưng cầu dân ý không thể trực tiếp đạt được điều này.
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Mang tính biểu tượng; thể hiện sự ủng hộ nhưng không thể tự mình thay đổi các thể chế liên bang.
Cần có một sửa đổi và sự hợp tác của liên bang.
Việc rút khỏi các chương trình có chia sẻ chi phí trong khi vẫn giữ được tiền sẽ đòi hỏi có một sửa đổi hiến pháp và thỏa thuận liên bang; ngày nay, nhiều khoản tài trợ liên bang gắn liền với các tiêu chuẩn quốc gia (ví dụ: Đạo luật Y tế Canada).
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Không có thay đổi ngay lập tức đối với các chương trình hoặc tài trợ; một ủy quyền để đàm phán.
Cần có một sửa đổi và sự hợp tác của liên bang.
Điều này sẽ đảo ngược học thuyết hiến pháp về quyền tối cao của liên bang và đòi hỏi có một sửa đổi hiến pháp; một tỉnh không thể tự mình ban hành nó.
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Không có hiệu lực pháp lý trực tiếp; thể hiện một lập trường đàm phán hiến pháp.
Cần có một sửa đổi và sự hợp tác của liên bang.
Câu hỏi này không mang tính ràng buộc và không quyết định việc ly khai. Theo luật Canada, việc ly khai thực sự sẽ đòi hỏi phải tham vấn với các Dân Tộc Bản Địa và các nhóm Bản địa khác, cũng như đàm phán với các tỉnh khác.
Điều này có thể ảnh hưởng đến quý vị như thế nào — Câu hỏi nổi bật nhất, và được tính đến đầu tiên. Một phiếu 'có' chỉ đạo chính phủ bắt đầu các bước hướng tới một cuộc trưng cầu dân ý trong tương lai — không phải để ly khai.
Không ràng buộc — khởi đầu một quy trình, không ban hành việc ly khai.
Mỗi thẻ hiển thị tuyên bố như thường được nghe, bằng chứng thực tế nói gì và các nguồn tin để quý vị có thể tự kiểm tra. Con số lớn là sự thật duy nhất quan trọng nhất.
Di dân quốc tế ròng, Quý 3 năm 2025
Dân số Alberta đã tăng 600.000 người trong năm năm.
Đúng vậy — nhưng chủ yếu là những người Canada khác chuyển đến đây, không phải người mới đến từ quốc tế. Trong quý gần đây nhất, chỉ có thêm 197 người đến từ bên ngoài Canada. 5.652 người đến từ các tỉnh khác.
Một cuộc trưng cầu dân ý cấp tỉnh không thể hạn chế người Canada di chuyển giữa các tỉnh — Hiến chương bảo vệ quyền tự do đi lại (Điều 6).
Tỷ lệ trẻ em TR trong số học sinh ≈ tỷ lệ của chúng trong ngân sách
600 triệu đô la được chi mỗi năm để giáo dục 45.000 trẻ em của những người cư trú tạm thời.
Con cái của cư dân tạm thời chiếm khoảng 6% số học sinh từ Mẫu Giáo đến Lớp 12 của Alberta — và các em nhận được khoảng 6% ngân sách cho Mẫu Giáo đến Lớp 12. Điều đó là cân xứng.
Hầu hết cư dân tạm thời đều có việc làm và đóng thuế, vì thế có đóng góp vào chi phí dịch vụ.
Giá dầu hiện tại vượt quá ngưỡng cân bằng ngân sách của tỉnh
1 tỷ đô la mỗi năm được chi cho các chương trình cấp tỉnh dành cho những người cư trú tạm thời.
Không có tính toán công khai nào được công bố. Ngay cả trên giá trị danh nghĩa, 1 tỷ đô la cũng chỉ chiếm khoảng 1% ngân sách hoạt động của Alberta. Trong khi đó, dự báo thâm hụt 9,4 tỷ đô la được xây dựng dựa trên giá dầu 60,50 đô la — và giá dầu hiện tại là 94 đô la, cao hơn mức 74 đô la mà tỉnh cho là cần thiết để cân bằng ngân sách.
Khi các con số không khớp, nguyên nhân được nêu ra có thể không phải là nguyên nhân thực sự.
Tăng trưởng lực lượng lao động trẻ trong một năm — vượt xa tốc độ tạo việc làm
Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên là 15,6% vì người sử dụng lao động ưu tiên lao động tạm thời.
Tỷ lệ này tương đối chính xác. Nhưng ngân hàng riêng của Alberta (ATB Economics) cho rằng mức tăng tỷ lệ thất nghiệp này là do sự chậm lại của chiến tranh thương mại và mức tăng 6,9% so với năm trước này trong lực lượng lao động trẻ vượt quá tốc độ tạo việc làm. ATB không chỉ ra nhập cư là nguyên nhân.
Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Alberta cũng tăng lên hai chữ số sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ 2015-17, rất lâu trước các mô hình di cư gần đây.
Thay đổi dân số cư dân không thường trú (NPR), Alberta, chỉ trong một quý
Chính sách nhập cư liên bang đã làm tăng gấp ba số lượng người mới đến.
Dân số thường trú không vĩnh viễn của Canada đã tăng gần gấp ba từ năm 2015 đến năm 2023. Nhưng chính sách liên bang đã đảo ngược vào tháng 10 năm 2024 — mục tiêu thường trú nhân đã bị cắt giảm từ 500.000 xuống 395.000 và số lượng thường trú không vĩnh viễn được giới hạn ở mức 5% dân số. Dữ liệu riêng của Alberta cho thấy dân số NPR đã giảm 3,6% chỉ trong một quý.
Xu hướng mà cuộc trưng cầu dân ý đang chống lại đã thay đổi.
Các hình phạt về việc không hội đủ điều kiện bỏ phiếu trên sổ danh sách cử tri (public register) kể từ năm 2013
Cần có bằng chứng quốc tịch tại các điểm bỏ phiếu để ngăn chặn những người không phải công dân bỏ phiếu.
Người không phải công dân đã không thể bỏ phiếu hợp pháp. Sổ danh sách cử tri của Elections Alberta chỉ cho thấy 3 trường hợp bị phạt vì không hội đủ điều kiện bỏ phiếu kể từ năm 2013 qua bốn cuộc tổng tuyển cử. Từ cuối năm 2026, bằng lái xe và thẻ căn cước của Alberta có hiển thị dấu hiệu quốc tịch "CAN", vì vậy một tài liệu chứng minh riêng biệt phần lớn là không cần thiết.
Các quy tắc về giấy tờ tùy thân của cử tri cũng có thể làm nản lòng đi bỏ phiếu của các công dân đủ điều kiện bỏ phiếu — đặc biệt là những người mới đến, người cao tuổi và những người không có bằng lái xe.
Các điểm bỏ phiếu mở cửa từ 9 giờ sáng đến 8 giờ tối ngày 19 tháng 10 năm 2026. Các điểm bỏ phiếu sớm hoạt động vào tuần trước đó — và quý vị luôn có thể dẫn ai đó đi cùng để giúp đỡ quý vị.
Quý vị có thể đăng ký trực tuyến, qua điện thoại hoặc tại các điểm bỏ phiếu vào ngày bỏ phiếu bằng giấy tờ tùy thân.
Bằng lái xe hoặc thẻ căn cước có địa chỉ hiện tại của quý vị đều được chấp nhận. Nếu quý vị không có những giấy tờ trên, hai tài liệu — một có tên của quý vị, một có địa chỉ của quý vị — cũng được chấp nhận.
Các điểm bỏ phiếu mở cửa từ 9 giờ sáng đến 8 giờ tối ngày 19 tháng 10. Các điểm bỏ phiếu sớm mở cửa vào tuần trước đó.
Quý vị có thể dẫn theo một thành viên trong gia đình hoặc một người bạn đáng tin cậy đi cùng để giúp quý vị đọc hoặc phiên dịch. Hãy thông báo cho viên chức tại cửa biết.
Các điểm bỏ phiếu mở cửa từ 9:00 sáng đến 8:00 tối. Bỏ phiếu tại địa điểm bỏ phiếu được chỉ định của quý vị.
Mở cửa vào tuần trước đó, trên toàn tỉnh. Phiếu bầu giống nhau, hàng đợi ngắn hơn.
Quý vị có thể đăng ký trực tuyến trước — hoặc ngay tại điểm bỏ phiếu với giấy tờ tùy thân.
Đơn đăng ký trực tuyến bỏ phiếu qua thư hiện đã được mở cho Cuộc trưng cầu dân ý ngày 19 tháng 10 năm 2026. Bỏ phiếu qua thư, còn được gọi là Lá phiếu đặc biệt, dành cho tất cả cử tri đủ điều kiện bỏ phiếu của Alberta.
Đăng ký bỏ phiếu qua thưNhấp vào đây để tìm hiểu.
Kiểm tra xem quý vị có hội đủ điều kiện bỏ phiếu hay không