Automated translation — under community review.
Dignity Forum
Pumili ng wika
Tagalog

Ang Reperendum ng Alberta sa 2026: ang mga katotohanan tungkol sa lahat ng 10 tanong

Tinatanong ng reperendum ng Alberta sa 2026 ang mga botante kung dapat bang harapin ng mga pansamantalng residente ang mas mataas na gastos – at nabawasang access – mga sistema ng pangangalagang pangkalusugan at edukasyon. sa Alamin ang mga katotohanan bago ka bumoto sa Oktubre 19.

Tuklasin ang balota Maaari ba akong bumoto sa Oktubre 19?

Limang mga maling paniniwala (myths) na maaari mong marinig — at ang mga katotohanan.

Maikling sagot sa mga pahayag na pinakamabilis kumalat sa mga group chat. Ligtas itong i-share or i-forward — ang bawat isa ay nakabatay sa isang pampublikong impormasyon at mapagkatiwalaang pinagmulan.

  • Mito sa Referendum ng Oktubre #1

    Libreng nakukuha ng mga bagong dating sa Canada ang lahat ng serbisyo at benepisyo.

    Ang katotohanan

    Ang mga hindi permanenteng residente ay nagbabayad ng provincial income tax at federal sales tax, ngunit hindi sila kwalipikado para sa mga programang tulad ng AISH at karamihan ng social housing. Mas malaki ang kanilang inaambag sa sistema kaysa sa mga benepisyong natatanggap nila.

    Ibahagi sa mga Kaibigan

  • Mito sa Referendum ng Oktubre #2

    Babawasan ng reperendum ang paglipat ng mga tao sa Alberta.

    Ang katotohanan

    Hindi nito mapipigilan ang mga Canadian na lumipat dito mula sa ibang mga probinsya— iyan ay isang karapatan sa Charter (Section 6). At ang pederal na imigrasyon ay itinatakda sa Ottawa, hindi sa Edmonton.

    Ibahagi sa mga Kaibigan

  • Mito sa Referendum ng Oktubre #3

    Sinusubsidyuhan ng Alberta ang natitirang bahagi ng Canada.

    Ang katotohanan

    Ang equalization ay galing sa mga buwis pederal, hindi sa kaban ng Alberta. Ang mga taga-Alberta ay nagbabayad ng mas maraming buwis pederal dahil sila ay kumikita ng mas mataas sa average — ganito gumagana ang income tax kahit saan.

    Ibahagi sa mga Kaibigan

  • Mito sa Referendum ng Oktubre #4

    Ang mga pansamantalang residente ay hindi nagbabayad ng buwis.

    Ang katotohanan

    Nagbabayad sila ng provincial at federal income tax sa bawat sahod, kasama ang GST sa kanilang binibili. Karamihan ay hindi kwalipikado para sa mga credit at benepisyong natatanggap ng mga mamamayan.

    Ibahagi sa mga Kaibigan

  • Mito sa Referendum ng Oktubre #5

    Malulutas ang problema sa badyet kung lilimitahan ang bilang ng mga bagong dating sa Alberta.

    Ang katotohanan

    Ang inaasahang kakulangan sa badyet ng Alberta na $9.4 bilyon ay nakabatay sa presyong $60.50 bawat bariles ng langis. Ang langis ngayon ay $94 — mas mataas kaysa sa $74 na sinasabi mismo ng probinsya na kailangan nito upang mabalanse. Itinuturo ng matematika na ang usapin ay may kaugnayan sa paggasta ng pamahalaan, hindi sa mga bagong dating.

    Ibahagi sa mga Kaibigan

Ang 10 tanong na makikita mo sa reperendum

Bawat tanong sa simpleng salita, kasama ang mga tao sa ating mga komunidad na pinaka-apektado nito.

01Dapat bang kunin ng Alberta ang higit na kontrol sa imigrasyon — upang ibaba ang kabuuang antas, unahin ang mga ekonomikong migrante, at bigyan ang mga taga-Alberta ng unang prayoridad para sa mga bagong trabaho?Matuto pa
Ano ang totoo

Ang antas ng imigrasyon at pagtanggap ay itinakda sa antas ng pederal. Ang isang boto sa probinsya ay maaaring pumilit ng pagbabago ngunit hindi maaaring itakda ang mga target ng Canada o pawalang-bisa ang hurisdiksyon ng pederal.

Pinapahalagahan na ang Canada ang migrasyong pang-ekonomiya kung saan halos 60% ng mga imigrante sa Canada ay dumarating sa pamamagitan ng ekonomikong daan.

Paano ito makakaapekto sa iyo

Kung nag-sponsor ka ng pamilya o naghihintay sa PR, ito ay nagpapahiwatig ng pulitikal na presyon upang bagalan ang pagtanggap — ngunit hindi maaaring direktang baguhin ang mga target ng pederal.

Legal na bigat

Pangunahing simboliko— ang mga pangunahing lever ay pederal.

Ibahagi sa mga Kaibigan

02Dapat bang limitahan ang access sa mga programang pinondohan ng probinsya — tulad ng pangangalagang pangkalusugan, edukasyon, at social services — para lamang sa mga mamamayan, permanenteng residente, at mga taong may aprubadong estado ng imigrasyon ng Alberta?Matuto pa
Ano ang totoo

Ang mga serbisyong ito ay nasa ilalim ng pressyur sa Alberta ngunit ang mga bata ay may karapatan sa edukasyon (artikulo 28 at 29 sa Convention on the Rights of the Child). Mas mababa sa 6% ng mga estudyante sa Alberta ang mga pansamantalang residente. Ang Alberta ay gumagastos ng mas kaunti kaysa sa anumang ibang probinsya sa average bawat estudyante kaysa sa kahit saan sa Canada — ang pambansang average ay $13,692/estudyante, sa Alberta ito ay $11,464 (2022-23).

Paano ito makakaapekto sa iyo

Maaaring paghigpitin ang access sa programa para sa mga taong may pansamantalang estado.

Legal na bigat

Maaaring ituring itong diskriminasyon, kaya malamang na magkaroon ng mga legal na pagtutol o kaso laban dito.

Ibahagi sa mga Kaibigan

03Dapat bang manirahan muna sa Alberta nang hindi bababa sa 12 na buwan ang mga taong may hindi permaneteng katayuan sa imigrasyon bago sila maging karapat-dapat sa mga serbisyung panlipunan na pinopondohan ng pamahalaang panlalawigan? (Ang mga mamamayan at permanenteng residente ay mananatiling kwalipikado ayon sa kasalukuyangmga patakaran.)Matuto pa
Ano ang totoo

Karamihan sa mga pansamantalang residente (temporary residents) ay hindi na kwalipikado para sa karamihan ng mga social services kahit na nababayad sila ng buwis. Ang mga Pansamantalang Dayuhang Manggagawa (Temporary Foreign Worker) at mga Internasyonal na Estudyante na may work permit ay may access sa healthcare sa Alberta. Gayunpaman, nagbabayad din sila ng buwis sa Alberta, kaya nakakatulong sila sa pagpopondo ng pangangalagang pangkalusugan at edukasyon sa probinsya.

Paano ito makakaapekto sa iyo

Maaaring maantala ang pagtanggap ng tulong pinansyal at iba pang serbisyong panlipunan para sa mga bagong dating sa Alberta na maaari sanang maging kwalipikado para sa mga ito.

Legal na bigat

Maaaring ituring itong diskriminasyon, at ang pag-aatas na manirahan muna sa Alberta sa loob ng isang takdang panahon bago maging kwalipikado para sa mga benepisyo ay maaaring sumalungat sa mga karapatan sa malayang paglipat sa loob ng Canada at sa mga pederal na tuntunin para sa mga programang pinopondohan ng pederal at pamahalaang panlalawigan.

Ibahagi sa mga Kaibigan

04Dapat bang maningil ang Alberta ng karagdagang bayad o premium sa mga taong may hindi permanenteng katayuan sa imigrasyon para sa paggamit ng kanilang pamilya sa mga sistema ng pangangalagang pangkalusugan at edukasyon? (Ang mga mamamayan ng Canada at mga permanent resident ay mananatiling kwalipikado sa ilalim ng kasalukuyang mga patakaran.)Matuto pa
Ano ang totoo

Ang mga non-permanenteng residente ay bumubuo lamang ng 5.6% ng populasyon ng Alberta. Ang mga Temporary Foreign Worker at International Student na may work permit ay may access sa pangangalagang pangkalusugan (healthcare) sa Alberta. Ngunit nagbabayad din sila ng buwis sa Alberta, kaya nag-aambag sila sa pagpopondo ng mga serbisyong pangkalusugan at edukasyon sa probinsya.

Paano ito makakaapekto sa iyo

Maaaring tumaas ang gastos ng mga pamilyang temporary resident dahil sa dagdag na bayarin.

Legal na bigat

Maaaring ituring itong diskriminasyon, kaya malamang na magkaroon ng mga legal na pagtutol o kaso laban dito.

Ibahagi sa mga Kaibigan

05Dapat bang magpakita ang mga botante ng dokumentong nagpapatunay ng kanilang pagkamamamayan, tulad ng pasaporte, sertipiko ng kapanganakan, o citizenship card, bago sila makaboto sa isang pamprobinsyanghalalan sa Alberta?Matuto pa
Ano ang totoo

Hindi na maaaring bumoto ang mga hindi mamamayan ng Canada. Ipinapakita rin ng talaan ng Elections Alberta na napakakaunti ng mga kaso ng paglabag sa pagiging kwalipikadong bumoto sa mga nakaraang pangkalahatang halalan. Simula sa huling bahagi ng 2026, may palatandaan na ng pagkamamamayan (citizenship marker) sa Alberta ID, kaya kadalasan ay hindi na kailangan ng hiwalay na dokumento bilang patunay ng pagkamamamayan.

Paano ito makakaapekto sa iyo

Ang mga kwalipikadong mamamayan na walang pasaporte o kamakailang ID ay maaaring makaranas ng mga bagong hadlang o kahirapan sa pagboto sa halalan.

Legal na bigat

Maaaring maipatupad ang patakarang ito, ngunit maaari rin nitong mabawasan ang bilang ng mga kwalipikadong mamamayan na aktuwal na nakikilahok at bumoboto sa halalan.

Ibahagi sa mga Kaibigan

06Dapat bang makipagtulungan ang Alberta sa iba pang probinsyang sumasang-ayon upang baguhin ang Konstitusyon upang ang mga pamahalaang panlalawigan — hindi ang pederal na pamahalaan — ang pumili sa mga hukom na itinalaga sa King's Bench sa Court of Appeal ng Alberta?Matuto pa
Ano ang totoo

Ang mga appointment sa superior court ay responsibilidad ng pederal na pamahalaan sa ilalim ng s.96 ng Constitution Act, 1867. Ang pagbabago nito ay nangangailangan ng constitutional amendment kasama ang ibang mga probinsya at Parliament — hindi ito magagawa ng Alberta mag-isa.

Paano ito makakaapekto sa iyo

Walang agarang pagbabago kung maaprubahan ito; ang isang 'Oo' ay magsisilbing pahintulot sa pamahalaan ng Alberta na ituloy ang paghiling ng amendment na nangangailangan pa rin ng kasunduan mula sa pederal na pamahalaan at sapat na bilang ng mga probinsya na baguhin ang Konstitusyon.

Legal na bigat

Kailangan ng pagbabago sa Konstitusyon at pederal na kooperasyon.

Ibahagi sa mga Kaibigan

07Dapat bang makipagtulungan ang Alberta sa iba pang mga probinsyang handang baguhin ang Konstitusyon upang alisin ang hindi inihalal na Senado ng Canada?Matuto pa
Ano ang totoo

Nagpasya ang Korte Suprema noong 2014 na ang pag-alis ng Senado ay nangangailangan ng lubos napagsang-ayon ng Parliament at lahat ng mga probinsya. Hindi ito maaaring maisakatuparan nang direkta sa pamamagitan lamang ng isang reperendum.

Paano ito makakaapekto sa iyo

Simboliko lamamng ito; nagpakita ito ng suporta para sa ideya, ngunit hindi nito mababago ang mga institusyong pederal sa sarili nitong paraan.

Legal na bigat

Kailangan ng pagbabago sa Konstitusyon at pederal na kooperasyon.

Ibahagi sa mga Kaibigan

08Dapat bang makipagtulungan ang Alberta sa iba pang mga probinsyang handang baguhin ang Konstitusyon upang payagan ang mga pamahalaang panlalawigan na hindi sumali sa mga programang pederal na saklaw ng mga probinsya (tulad ng kalusugan, edukasyon, social services) nang hindi nawawala ang kaugnay na pondong pederal?Matuto pa
Ano ang totoo

Ang hindi pagsali sa mga programang pinopondohan nang magkatuwang ng pederal at pamahalaan habang patuloy pa ring tumatanggap ng pondo ay mangangailangan ng pagbabago sa Konstitusyon at kasunduan ng pederal na pamahalaan. Sa kasalukuyan, maraming pondo mula sa pederal na pamahalaan ang nakatali sa pagsunod sa pambansang mga pamantayan (halimbawa, ang Canada Health Act).

Paano ito makakaapekto sa iyo

Walang agarang pagbabago sa mga programa o pond. Ang resulta ay magsisilbing utos o suporta para magsimula ng negosasyon tungkol sa isyung ito.

Legal na bigat

Kailangan ng pagbabago sa Konstitusyon at pederal na kooperasyon.

Ibahagi sa mga Kaibigan

09Dapat bang makipagtulungan ang Alberta sa iba pang mga probinsyang handing baguhin ang Konstitutsyon upang ang mga batas ng isang probinsya ay magkaroon ng priyoridad kaysa sa mga batas pederal kapag sila ay nagkakasalungatan sa mga usaping saklaw ng probinsya o pinagsasaluhang responsibilidad ng pederal at probinsyal na pamahalaan?Matuto pa
Ano ang totoo

Babaligtarin nito ang doktrinang constitutional ng federal paramountcy at nangangailangan ng constitutional amendment; hindi ito maaaring ipatupad ng isang probinsya lamang.

Paano ito makakaapekto sa iyo

Walang direktang legal na epekto; nagpapahayag ng posisyon sa negosasyong constitutional.

Legal na bigat

Kailangan ng pagbabago sa Konstitusyon at pederal na kooperasyon.

Ibahagi sa mga Kaibigan

10Dapat bang manatiling probinsya ng Canada ang Alberta — o dapat bang simulan ng pamahalaan ang legal na proseso tungo sa isang susunod na may-bisang reperendum kung dapat bang humiwalay ang Alberta sa Canada? (Markahan ang isang opsyon.)Matuto pa
Ano ang totoo

Ang tanong na ito ay hindi may-bisang desisyon at hindi nito pinapasya kung hihiwalay ang Alberta sa Canada. Ayun sa batas ng Canada, ang aktwal na paghihiwalay ay mangangailangan ng konsultasyon sa First Nations at iba pang Katutubong grupo, at negosasyon sa ibang mga probinsya.

Paano ito makakaapekto sa iyo

Ito ang tanong na may pinakamataas na atensyon ng publiko at unang bibilangin sa mga resulta. Ang pagboto ng “Oo” ay mag-uutos sa pamahalaan na simulan ang mga hakbang tungo sa isang susunod na reperendum tungkol sa paghihiwalay ng Alberta sa Canada, ngunit hindi ito nangangahulugan na agad na hihiwalay ang Alberta.

Legal na bigat

Hindi ito may-bisang desisyon. Nagsisimula lamang ito ng isang proseso at hindi awtomatikong nagpapatupad ng paghihiwalay ng Alberta sa Canada.

Ibahagi sa mga Kaibigan

Anim na pahayag o claim, sinuri laban sa rekord.

Ipinapakita ng bawat card ang claim gaya ng karaniwang naririnig, kung ano talaga ang sinasabi ng ebidensya, at ang mga pinagmulan upang masuri mo mismo. Ang malaking numero ay ang iisang katotohanan na pinaka-mahalaga.

+197

Netong internasyonal na migrante, Q3 2025

Ang pahayag

Lumago ang populasyon ng Alberta ng 600,000 sa loob ng limang taon.

Ang mga katotohanan

Totoo — ngunit karamihan nito ay ibang mga Canadian mula sa ibang probinsya, at hindi mga bagong dating mula sa ibang bansa. Sa pinakahuling quarter, +197 lang na tao ang dumating mula sa labas ng Canada. 5,652 ang lumipat mula sa ibang mga probinsya.

Hindi maaaring paghigpitan ng isang pamprobinsyangreperendum ang paglipat ng mga Canadian sa pagitan ng mga probinsya dahil pinoprotektahan ito ng Canadian Charter of Rights and Freedoms (Seksyon 6).

~6%

Bahagi ng mga anak ng TR sa pagpapatala ≈ kanilang bahagi sa badyet

Ang pahayag

$600M ang ginagastos bawat taon sa pag-eedukar ng 45,000 anak ng mga pansamantalang residente.

Ang mga katotohanan

Ang mga anak ng mga pansamantalang residente ay bumubuo ng humigit-kumulang 6% ng mga estudyante ng K-12 sa Alberta — at natatanggap nila ang humigit-kumulang 6% ng badyet ng K-12. Ito ay proporsyonal.

Karamihan sa mga pansamantalang residente ay may trabaho at nagbabayad ng buwis, na nag-aambag sa gastos ng mga serbisyo.

$94 > $74

Ang kasalukuyang presyo ng langis ay lumalampas sa sariling threshold ng balanse ng probinsya

Ang pahayag

$1 bilyon bawat taon ang ginagastos sa mga programang pamprobinsya para sa mga pansamantalang residente.

Ang mga katotohanan

Walang pampublikong kalkulasyon na inilabas upang suportahan ang bilang na ito. Kahit tanggapin ang halagang $1 bilyon, ito ay humigit-kumulang 1% lamang ng taunang badyet sa operasyon ng Alberta. Samantala, ang inaasahang kakulangan sa badyet na $9.4 bilyon ay nakabatay sa presyong $60.50 bawat bariles ng langis, ngunit ang kasalukuyang presyo ng langis ay $94, mas mataas kaysa sa $74 na sinasabi ng probinsya na kailangan upang mabalanse ang badyet.

Kapag hindi nagtutugma ang mga numero, malamang na ang tinuturong dahilan ay hindi ang tunay na sanhi ng problema.

6.9%

Paglago ng labor force ng kabataan sa isang taon — mas mabilis kaysa sa paglikha ng trabaho

Ang pahayag

Ang unemployment ng kabataan ay 15.6% dahil mas gusto ng mga employer ang mga pansamantalang manggagawa.

Ang mga katotohanan

Halos tama ang porsiyento. Ngunit ayon sa ATB Economics, ang bangko ng Alberta, ang pagtaas ng kawalan ng trabaho ay pangunahing dulot ng paghina ng ekonomiya dahil sa trade war at ng 6.9% na pagdami ng kabataang naghahanap ng trabaho kumpara noong nakaraang taon, na mas mabilis kaysa sa paglikha ng mga bagong trabaho. Hindi itinuturo ng ATB ang imigrasyon bilang sanhi.

Umabot din sa mahigit 10% ang unemployment rate ng mga kabataan sa Alberta pagkatapos ng pagbagsak ng industriya ng langis noong 2015 – 2017, bago pa ang mga kamakailang pagdami ng paglipat ng mga tao sa probinsya.

−3.6%

Pagbabago sa populasyon ng NPR, Alberta, isang quarter

Ang pahayag

Tatlong beses na mas marami ang mga bagong dating sa Alberta dahil sa pederal na polisiya sa imigrasyon

Ang mga katotohanan

Halos tatlong beses ngang dumami ang bilang ng mga hindi permanenteng residente (non-permanent residents) sa Canada sa pagitan ng 2015 at 2023. Ngunit binago na ng pederal na pamahalaan ang patakaran noong Oktubre 2024: ibinaba ang target para sa mga permanent resident mula 500,000 tungo sa 395,000, at nilimitahan ang bilang ng mga hindi permanenteng residente sa 5% ng populasyon. Ipinapakita rin ng datos ng Alberta na bumaba ng 3.6% ang populasyon ng mga hindi permanenteng residente sa loob lamang ng isang quarter.

Sa madaling salita, ang sitwasyong tinututulan ng reperendum ay nagsimula nang magbago bago pa man ito isinagawa.

3

Parusa paglabag sa sa pagiging kwalipikadong bumoto sa pampublikong rehistro simula 2013

Ang pahayag

Kailangan ng patunay ng pagkamamamayan (citizenship) sa mga botohan upang maiwasan ang pagboto ng mga hindi mamamayan ng Canada.

Ang mga katotohanan

Ang mga hindi mamamayan ay hindi na legal na makakaboto. Ayon sa pampublikong rehistro ng Elections Alberta, tatlo lamang ang naitalang paglabag sa pagiging kwalipikadong bumoto mula noong 2013, sa loob ng apat na pangkalahatang halalan. Simula sa huling bahagi ng 2026, ang mga lisensya sa pagmamaneho at ID card ng Alberta ay may markang “CAN” upang ipakita ang pagkamamamayan, kaya kadalasan ay hindi na kailangan ang hiwalay na dokumentong patunay ng citizenship.

Maaari ring makahadlang ang mas mahigpit na mga tuntunin sa pagkakakilanlan ng botante sa mga karapat-dapat bumoto, lalo na sa mga bagong mamamayan, nakatatanda, at mga taong walang lisensya sa pagmamaneho.

Araw ng pagboto, sa apat na simpleng hakbang.

Bukas ang mga botohan mula 9 AM hanggang 8 PM sa Oktubre 19, 2026. Ang advance polling ay gaganapin sa isang linggo bago ang araw ng eleksyon — at maaari mong dalhin ang sinuman upang tumulong.

1

Kumpirmahin na nasa listahan ka ng botante

Maaari kang mag-rehistro online, sa telepono, o sa botohan sa araw ng pagboto gamit ang iyong ID.

2

Magdala ng valid na ID

Isang driver's licence o ID card na may kasalukuyan mong address. Kung wala ka nito, maaari ring gumamit ng dalawang dokumento: isa na may pangalan mo at isa na may address mo.

3

Hanapin ang iyong lugar ng botohan

Bukas ang mga botohan mula 9 AM hanggang 8 PM sa Oktubre 19. Ang advance polling ay bukas sa isang linggo bago ang araw ng eleksyon

4

Maaari kang magdala ng tulong

Maaari kang magdala ng miyembro ng pamilya o pinagkakatiwalaang kaibigan upang tulungan kang magbasa o magsalin. Sabihin ito sa opisyal sa pinto.

Araw ng pagboto
Oktubre 19, 2026

Bukas ang mga botohan mula 9:00 AM hanggang 8:00 PM. Bumoto sa iyong itinalagang lugar ng botohan.

Advance polls
Oktubre 13 – 17

Bukas sa isang linggo bago, sa buong probinsya. Parehong balota, mas maikling pila.

Magparehistro bago
Sa mga botohan

Maaari kang magparehistro online nang maaga — o direkta sa lugar ng botohan na may ID.

Balota sa pamamagitan ng koreo

Bukas na ngayon ang online na aplikasyon para sa Vote by Mail para sa Reperendum sa Oktubre 19, 2026. Ang Vote by Mail, na kilala rin bilang Special Ballot, ay magagamit sa lahat ng kwalipikadong botante ng Alberta.

Magparehistro para Bumoto sa Koreo

Hindi sigurado kung kwalipikado kang bumoto?

I-click dito upang malaman.

Suriin ang iyong pagiging kwalipikado sa pagboto